Nie wiedziałam, że lubię gotować. W zasadzie to myślałam, że nie lubię. No bo jak polubić co, co przez większość czasu jest denerwujące? Prosty przykład: kroję warzywa, a na desce zamiast marchewki widzę własny cień. No jak coś takiego polubić? Dziś wiem, że to nie była kwestia moich predyspozycji do zawodu kucharza, tylko źle zorganizowanej kuchni. Naprawdę jedna lampa sufitowa to zdecydowanie za mało. Odkąd mam lepsze oświetlenie, gotowanie stało się zdecydowanie przyjemniejsze.
Dlaczego jedna lampa pod sufitem to za mało?
Lampa sufitowa w kuchni wcale nie jest najważniejszym elementem oświetlenia. Owszem, przydaje się i nie wyobrażam sobie tego pomieszczenia bez niej, ale umówmy się – sama lampa to zdecydowanie za mało. Powód jest prosty: Meble kuchenne stoją pod ścianami (nie mówię o szczęśliwych posiadaczach wysp kuchennych), więc w czasie przygotowywania posiłków światło pada zza pleców i sami sobie robimy cień. To właśnie dlatego tak mnie, irytowało gotowanie – robiłam sobie cień i nic nie widziałam. Mało tego – szafki wiszące też rzucają cień na blat, więc to, co jest pod ścianą, rzadko kiedy jest naprawdę dobrze widoczne.
Co w takim razie? W kuchni najlepiej sprawdza się tzw. oświetlenie warstwowe. Kilka niezależnych źródeł światła, które się wzajemnie uzupełniają, pozwala oświetlić równomiernie całe pomieszczenie, albo tę strefę, w której aktualnie pracujesz.
Trzy warstwy światła w kuchni – co to znaczy?
Można sobie wyobrazić trzy warstwy odzieży, pościeli, od biedy zastawy stołowej. Ale trzy warstwy światła? Już tłumaczę.
Pierwsza warstwa to oświetlenie ogólne, czyli górne światło, którego włącznik znajduje się zwykle przy drzwiach kuchennych. Zwykle jest to lampa sufitowa, plafon, rzadziej listwa LED. Druga warstwa to oświetlenie zadaniowe, czyli to, które precyzyjnie doświetla blat, wyspę, zlew i pozwala precyzyjnie, a przy tym komfortowo wykonywać poszczególne zadania kuchenne. Trzecia warstwa to oświetlenie dekoracyjne – taśmy LED pod meblami, lampa nad stołem, kinkiet. Nie jest obowiązkowe i w mniejszej kuchni można tę warstwę pominąć.
Żeby wygodnie korzystać z poszczególnych warstw, każda powinna mieć własny włącznik. Nie zawsze potrzebujesz górnego oświetlenia w kuchni, zwłaszcza wieczorem. Przy okazji podpowiem, że rozmieszczenie małego AGD na etapie projektowania kuchni rozwiązuje liczne problemy z rozmieszczeniem gniazdek elektrycznych. Kiedy wspomniałam, że chcę skorzystać z ofert lidlomixa, od razu zostało to uwzględnione w projekcie.
Jak jasno ma być nad blatem kuchennym?
Najłatwiej na to pytanie odpowiedzieć nieco przekornie – ma być tak jasno, żeby wszystko było dobrze widoczne. Jednak przekora przegrywa w sklepach z artykułami oświetleniowymi. Tam trzeba znać konkretne wartości i parametry, żeby kupić elementy oświetlenia, które będą nie tylko ładne, ale też funkcjonalne. Przyjmuje się, że aby dobrze oświetlić blaty kuchenne i strefę roboczą, potrzeba około 500 – 700 luksów. Ile dokładnie? Tego nikt nie powie, ale warto np. pamiętać, że im ciemniejsze meble, tym więcej tych luksów będziesz potrzebować.
Drugi ważny parametr to oddawanie barw, oznaczane skrótem CRI lub Ra. Mówi on, jak wiernie źródło światła oddaje kolory w porównaniu ze światłem naturalnym. Brzmi trochę enigmatycznie, dlatego najlepiej wyjaśnić to na przykładzie: do oświetlenia blatu zalecane jest CRI na poziomie co najmniej 90, bo dzięki temu mięso, warzywa i owoce wyglądają naturalnie i łatwiej ocenić ich świeżość oraz stopień ugotowania. Mówi się, że dobry kucharz gotuje „na oko” – spojrzy i wie, czy już gotowe, czy trzeba jeszcze gotować. Owszem, to jest możliwe, ale tylko w dobrym oświetleniu.
Warto też zwrócić uwagę na barwę światła w kelwinach, choć tu zdania są podzielone. Osobiście nie lubię zimnego światła i unikam go, jak mogę, także w kuchni. Jeśli jednak chcecie znać założenia teoretyczne, to informuję, że nad blatem najlepiej sprawdza się światło neutralne lub zimne, około 4000 K, a nad stołem lepsze jest ciepłe, 2700–3000 K.
Czy warto montować w kuchni oświetlenie podszafkowe?
Zdecydowanie tak. Oświetlenie podszafkowe to najprostszy i najskuteczniejszy sposób na oświetlenie blatu roboczego. Zwykle do tego celu używa się taśm lub listw LED albo reflektorki punktowe. Osobiście wolę to drugie rozwiązanie, chociaż wiem, że taśmy też mają swoich zwolenników.
W przypadku taśm dobrze jest policzyć poszczególne LED-y. 120 na metr gwarantuje dobre doświetlenie blatu. Trochę inaczej jest z reflektorkami – tu każdy producent sam ustala idealny stopień zagęszczenia, ale ogólnie można powiedzieć, że na każdy metr powinny przypadać 2 – 3 reflektorki.
O ile taśmy LED można zamontować w dowolnym momencie, to reflektorki lepiej zaplanować na etapie projektowania kuchni. Kocham moją projektantkę za to, że o tym pamiętała.
Jak doświetlić zlew lub wyspę kuchenną?
Nad zlewem, płytą indukcyjną czy wyspą często nie ma szafek i może pojawić się problem dobrego doświetlenia tych stref. Wbrew pozorom nie jest on duży, pod warunkiem że – podobnie jak przy reflektorkach podszafkowych – wszystko zostanie zaplanowane na etapie przygotowań do remontu. W takich miejscach warto postawić na oświetlenie punktowe w suficie, ustawione w odległości około 50–60 cm od ściany z szafkami, z rozstawem rzędu 1–1,5 metra. Nie stawiaj na lampy z kloszem, bo one rzucają cień na miejsce pracy. Pamiętaj, że oprawy i reflektorki nad płytą muszą być odporne na tłuszcz i wysoką temperaturę. Jeśli nad płytą jest okap, sprawdź, czy ma wbudowane oświetlenie.
Nad wyspą kuchenną dobrze wyglądają lampy wiszące, zawieszone zwykle 75–90 cm nad blatem, z odstępem między lampami około 70–90 cm. Jednak lampy wiszące to dekoracja, do rozjaśnienia całej powierzchni przydadzą się kolejne punkty na suficie.
Bezpieczeństwo: co sprawdzić przed zakupem oświetlenia do kuchni?
O kuchni nie da się powiedzieć, że jest pomieszczeniem reprezentacyjnym. To strefa robocza pełna pary, wilgoci, podwyższonej temperatury. Parametry techniczne oświetlenia mają tu zdecydowanie większe znaczenie niż w salonie. Zanim kupisz i zamontujesz, zrób mały audyt.
Sprawdź klasę szczelności IP, zwłaszcza w pobliżu zlewu i płyty. Upewnij się, że przewody i zasilacze są poprowadzone poza zasięgiem strefy zwiększonej wilgotności oraz ciepła. Kupuj sprzęt sprawdzonych producentów z dołączoną instrukcją obsługi w języku polskim.
Dobrym pomysłem będzie też czujnik ruchu, który włączy światło pod szafkami, gdy tylko włożysz tam rękę. To wygodne zarówno w dzień, gdy często masz mokre ręce, jak i w nocy, gdy wchodzisz do kuchni po ciemku.
Mała kuchnia i kuchnia otwarta na salon – jak zaplanować oświetlenie?
W małej kuchni ma być jasno. To nie ulega wątpliwości. Dobrze dobrane oświetlenie podszafkowe może wizualnie powiększyć pomieszczenie, o ile będzie dostatecznie jasne.
W kuchni otwartej na salon z jednej strony jest łatwiej, bo można „podkraść” trochę salonowego światła, z drugiej – kuchnię chciałoby się czasem ukryć. I tu warto pamiętać o dwóch rzeczach. Po pierwsze, całość oświetlenia musi być spójna i mieć tę samą barwę. Po drugie – pamiętaj o osobnych wyłącznikach do salonu i kuchni. Niedoświetlona kuchnia jest mniej widoczna, a stojące na płycie garnki nie psują atmosfery.
Jak krok po kroku zaplanować oświetlenie kuchenne?
Jak już mówiłam – kocham moją projektantkę, nie zapomniała o niczym.Jeśli jednak nie masz projektantki, musisz sobie poradzić inaczej. Narysuj plan kuchni z blatami, zlewem, płytą i szafkami. Zaznacz miejsca, w których naprawdę pracujesz: tam, gdzie kroisz, gotujesz i zmywasz. Dla każdej strefy wybierz źródło: pod szafkami taśmę lub reflektorki, nad zlewem i płytą oprawy sufitowe, nad wyspą lampy wiszące. Pamiętaj o osobnych wyłącznikach.
Jeśli masz taką możliwość, przetestuj światło wieczorem przed ostatecznym zakończeniem montażu. O tej porze najlepiej widać wszystkie cienie i martwe strefy.
Dobrze zaplanowane oświetlenie kuchni to takie, o którym na co dzień nie myślisz, ono po prostu jest. Jeśli czujesz jakikolwiek dyskomfort, nie wychodź z założenia, że dasz radę się przyzwyczaić. Ja szybko poprosiłam o wymianę oświetlenia podszafkowego, bo pierwotne było w moim odczuciu za zimne. Przypominało bardziej laboratorium niż kuchnię. I to była naprawdę dobra decyzja.
Artykuł sponsorowany
1 comment
Ciekawy artykuł!